Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Bạn đang xem bài viết Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương? tại Mas.edu.vn bạn có thể truy cập nhanh thông tin cần thiết tại phần mục lục bài viết phía dưới.

Trong lịch sử Việt Nam, phong trào Cần Vương đã đánh dấu một thời kỳ đầy biến động và đầy ý nghĩa. Được lập nên vào thế kỷ 19, phong trào này đã nhanh chóng bùng nổ và lan truyền khắp đất nước, gắn kết và truyền cảm hứng cho hàng triệu người dân Việt Nam cùng đấu tranh cho độc lập, tự do và công bằng xã hội. Tuy nhiên, để hiểu rõ hơn về nguyên nhân của sự bùng nổ này, chúng ta cần đi sâu vào tìm hiểu các yếu tố lịch sử, chính trị và xã hội đã tạo nên môi trường thuận lợi cho phong trào Cần Vương phát triển.

Diễn ra trong bối cảnh triều đình nhà Nguyễn bắt đầu suy yếu nhưng phong trào Cần Vương vẫn được đông đảo nhân dân ta hưởng ứng. Vậy đâu là nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương? Cùng Mas.edu.vn tìm câu trả lời qua bài viết sau!

Cần Vương có nghĩa là gì?

Cần Vương có nghĩa là là giúp vua, phò vua giúp nước. Trong lịch sử Việt Nam, đã từng có những lực lượng nhân danh giúp nhà vua như thời Lê sơ, các cánh quân hưởng ứng lời kêu gọi của vua Lê Chiêu Tông chống lại quyền thần Mạc Đăng Dung.

Tuy nhiên, phong trào này không để lại nhiều dấu ấn. Cho nên khi nhắc tới Cần Vương, người ta thường nghĩa tới phong trào chống Pháp xâm lược.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Phong trào Cần Vương (1885 – 1896) là tập hợp hệ thống các cuộc khởi nghĩa vũ trang khắp cả nước nhằm hưởng ứng chiếu Cần Vương của vua Hàm Nghi. Phong trào thu hút được một số quan lại trong triều đình và văn thân.

Ngoài ra, phong trào còn thu hút đông đảo các tầng lớp sĩ phu yêu nước thời bấy giờ. Tuy nhiên, quy mô của phong trào còn riêng lẻ và mang tính địa phương.

Phân tích nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân sâu xa bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân sâu xa bùng nổ phong trào Cần Vương liên quan đến hai hiệp ước mà triều đình Huế đã kí với Pháp để cầu hòa. Sau hai hiệp ước Hác-măng (1883) và Pa-tơ-nốt (1884), thực dân Pháp cơ bản đã hoàn thành việc thiết lập chế độ bảo hộ ở Bắc Kì và Trung Kì, chiếm được một phần nước ta.

Trước tình hình đó, triều đình Huế phân hóa thành hai bộ phận là phái chủ hòa và phái chủ chiến. Phái chủ chiến do Tôn Thất Thuyết cầm đầu vẫn nuôi hi vọng giành lại chủ quyền từ tay Pháp khi có điều kiện.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Dựa vào phong trào kháng chiến của nhân dân, phái chủ chiến mạnh tay hành động. Tôn Thất Thuyết là Thượng thu Bộ Binh bí mật cho xây dựng lực lượng, tích trữ lương thảo và vũ khí để chuẩn bị chiến đấu. Ông còn thẳng tay phế bỏ và trừng trị những vua, quan thân Pháp, đưa Ưng Lịch lên ngôi (vua Hàm Nghi).

Xem thêm:   Giải mã ý nghĩa I Love You 3000 là gì? Câu nói có gì thú vị?

Trước hành động của phe chủ chiến, thực dân Pháp lo sợ. Chúng tìm mọi cách để loại trừ thế lực của Tôn Thất Thuyết. Tình hình chiến sự vô cùng căng thẳng.

Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ phong trào Cần Vương

Nguyên nhân trực tiếp bùng nổ phong trào Cần Vương:

Trước tình hình bất lợi, Tôn Thất Thuyết đã biết được ý đồ của thực dân Pháp. Lực lượng phe chủ chiến quyết định ra tay trước.

Đêm ngày 4 rạng ngày 5/7/1885, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh tấn công Pháp tại tòa Khâm sứ đồn Mang Cá. Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt. Tuy nhiên, do chưa có sự chuẩn bị chu đáo và tương quan lực lượng, sức chiến đấu của ta nhanh chóng giảm sút. Quân Pháp phản công mạnh mẽ.

Sáng ngày 5/7, cuộc tấn công thất bại nên Tôn Thất Thuyết phải đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở (Quảng Trị). Tại đây, ngày 13/7/1885, Tôn Thất Thuyết nhân danh vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương, kêu gọi văn thân, sĩ phu, nhân dân cả nước đứng lên giúp vua cứu nước.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Phong trào Cần Vương bùng nổ. Từ đó, một phong trào yêu nước, đấu tranh chống xâm lược diễn ra sôi nổi, kéo dài liên tục đến cuối thế kỷ XIX.

Tính chất của phong trào Cần Vương

Tính chất của phong trào Cần Vương là phong trào yêu nước trên lập trường phong kiến. Đây là một phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ngoại xâm theo ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc.

Phong trào là sự hỗ trợ giúp vua giành lại đất nước phong kiến, thể hiện tình yêu dân tộc. Tuy nhiên, phong trào lại diễn ra theo khuynh hướng lẻ tẻ. Đây cũng là một trong những nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương.

Các giai đoạn phát triển của phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương phát triển qua hai giai đoạn:

  • Giai đoạn I (1885 – 1888): Phong trào bùng nổ trên khắp cả nước.
  • Giai đoạn II (1888 – 1896): Phong trào quy tụ các cuộc khởi nghĩa lớn.

Giai đoạn I: 1885 – 1888

Lãnh đạo: Tôn Thất Thuyết, vua Hàm Nghi, các văn thân sĩ phu yêu nước.

Lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.

Địa bàn hoạt động: Rộng lớn nhưng chủ yếu ở Bắc và Trung Kì.

Khởi nghĩa tiêu biểu: Cuộc khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng (Bình Định), đề đốc Tạ Hiện (Thái Bình), Nguyễn Thiện Thuật (Hưng Yên), Phạm Bành, Đinh Công Tráng,…

Cuối năm 1888, vua Hàm Nghi bị Pháp bắt và lưu đày sang Angieri.

Đặc điểm của phong trào trong giai đoạn này là trong chừng mực nhất định, đặt dưới sự chỉ huy thống nhất của triều đình kháng chiến, đứng đầu là vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết.

Giai đoạn II: 1888 – 1896

Lãnh đạo: Các văn thân, sĩ phu yêu nước.

Lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số.

Địa bàn hoạt động: Phạm vi thu hẹp dần, quy tụ thành các trung tâm khởi nghĩa lớn ở trung du và miền núi như Hưng Yên, Thanh Hóa, Hà Tĩnh.

Khởi nghĩa tiêu biểu: Khởi nghĩa Ba Đình, cuộc khởi nghĩa Hùng Lĩnh do Cao Điển và Tống Duy Tân lãnh đạo, khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng chỉ huy,…

Năm 1896, Pháp dập tắt cuộc khởi nghĩa Hương Khê, đánh dấu sự kết thúc của phong trào Cần Vương.

Đặc điểm của phong trào Cần Vương giai đoạn này vẫn không khắc phục được tình trạng lẻ tẻ, rời rạc. Các cuộc khởi nghĩa địa phương thiếu sự liên kết và chỉ đạo thống nhất.

Xem thêm:   Xịn sò hay xịn xò là đúng chính tả? Sự nhầm lẫn về cách viết 2 từ này

Kết quả của phong trào Cần Vương

Phong trào Cần Vương đã nhận được sự hưởng ứng của đông đảo các tầng lớp nhân dân. Các cuộc đấu tranh chống xâm lược Pháp diễn ra liên tục khắp cả nước. Tuy nhiên, do thiếu sự nhất quán, tổ chức trong đấu tranh và sự chênh lệch lực lượng đã khiến phong trào Cần Vương thất bại sau 12 năm kháng chiến.Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Xem thêm: Nguyên nhân thất bại của phong trào Cần Vương

Ý nghĩa của phong trào Cần Vương

Ý nghĩa của phong trào Cần Vương:

Phong trào Cần Vương đã thể hiện sâu sắc tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường, bất khuất của nhân dân ta. Nhân dân sẵn sàng đứng lên đấu tranh chống thực dân Pháp, giành lại độc lập dân tộc.

Sự thất bại của phong trào do hệ tư tưởng phong kiến chi phối. Cho nên, khi phong trào thất bại cũng đã chấm dứt thời kì đấu tranh theo ý thức hệ tư tưởng phong kiến, chấm dứt sứ mệnh lịch sử của giai cấp phong kiến trong việc lãnh đạo phong trào cách mạng.

Từ đây, phong trào cách mạng của Việt Nam cần phải tìm ra con đường đấu tranh mới để giành được độc lập dân tộc. Chính điều này đã giúp cho những người yêu nước Việt Nam hướng đến những tư tưởng cách mạng mới, tiếp tục thực hiện nhiệm vụ giải phóng dân tộc.

Kết quả thất bại nhưng phong trào cũng đã cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh chống lại quân xâm lược của nhân dân ta. Phong trào này thất bại thì sẽ có những phong trào mới nổ ra, tiếp nối truyền thống chống quân xâm lược của nước ta.

So sánh phong trào Cần Vương và khởi nghĩa Yên Thế

Phong trào Cần Vương và khởi nghĩa Yên Thế đều là những phong trào yêu nước chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp của nhân dân ta. Cả hai đều có sự tham gia đông đảo các tầng lớp nhân dân khác nhau. Tuy nhiên, do còn nhiều mặt hạn chế về lực lượng, tổ chức nên đều bị thất bại.

Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương?

Lãnh đạo

  • Phong trào Cần Vương do các văn thân, sĩ phu yêu nước dưới ngọn cờ Cần Vương lãnh đạo.
  • Khởi nghĩa Yên Thế do nông dân khởi xướng mà đứng đầu là Đề Thám (Hoàng Hoa Thám).

Mục đích

  • Phong trào Cần Vương là chống Pháp, giành lại độc lập, khôi phục lại chế độ phong kiến.
  • Khởi nghĩa Yên Thế nhằm chống lại chính sách bình định của Pháp. Mong muốn xây dựng một cuộc sống bình đẳng và sơ khai về kinh tế xã hội.

Thời gian tồn tại

  • Phong trào Cần Vương diễn ra hơn mười năm (1985 – 1986) trong thời kì Pháp bình định Việt Nam.
  • Khởi nghĩa Yên Thế diễn ra trong ba mươi năm (1884 – 1913), trong cả thời kì Pháp bình định và tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ nhất.

Địa bàn hoạt động

  • Phong trào Cần Vương hoạt động rộng trải khắp Bắc Kì và Trung Kì.
  • Khởi nghĩa Yên Thế hoạt động chủ yếu ở vùng núi Yên Thế (Bắc Giang) và một số tỉnh Bắc Kì.

Lực lượng tham gia

  • Phong trào Cần Vương được đông đảo văn thân, sĩ phu yêu nước và nông dân hưởng ứng.
  • Khởi nghĩa Yên Thế do phần lớn nông dân chiến đấu.

Phương thức đấu tranh

  • Phong trào Cần Vương là đấu tranh khởi nghĩa vũ trang.
  • Khởi nghĩa Yên Thế là khởi nghĩa vũ trang nhưng có giai đoạn hòa hoãn, có giai đoạn lại tác chiến.

Tính chất

  • Phong trào Cần Vương là phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp theo khuynh hướng phong kiến và thể hiện tinh thần dân tộc sâu sắc.
  • Khởi nghĩa Yên Thế là phong trào nông dân mang tính chất tự vệ, tự phát.
Xem thêm:   Tuổi Dần sinh năm bao nhiêu? Tử vi tuổi Dần trọn đời

Kết quả

  • Phong trào Cần Vương phát triển qua hai giai đoạn và kết thúc sớm hơn phong trào nông dân Yên Thế.
  • Khởi nghĩa Yên Thế phát triển qua ba giai đoạn và kết thúc trước khi chiến tranh thế giới thứ nhất nổ ra.

Như vậy, chúng ta đã biết nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương. Tuy phong trào đấu tranh thất bại nhưng đã cho thấy truyền thống yêu nước chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta. Đồng thời, phong trào cũng để lại những bài học kinh nghiệm cho các cuộc đấu tranh sau này. Đừng quên theo dõi Mas.edu.vn trong các bài viết tiếp theo!

Trong thời kỳ đầu thế kỷ XX, phong trào Cần Vương (khiến vua sũng lại) nổi lên tại Việt Nam và có sức lan rộng lớn đến mức trở thành một hiện tượng lịch sử quan trọng. Có nhiều nguyên nhân đằng sau sự bùng nổ của phong trào này, bao gồm như xã hội đương thời đối mặt với những hoàn cảnh khó khăn, phân chia và bất công.

Trước tiên, những đòn bẩy kinh tế và xã hội chính trị dẫn đến sự bùng nổ của phong trào Cần Vương. Thời kỳ này chứng kiến sự gia tăng của thực dân phương Tây tại Việt Nam, điều này gây ra sự cạnh tranh, thâm hụt tài nguyên tự nhiên và bất công trong phân phối nguồn lợi. Nhân dân nghèo và những tầng lớp dân chủng thiểu số chịu đựng nhiều khó khăn và sự bức bách. Nguyên nhân này thúc đẩy sự tìm kiếm sự thống nhất, độc lập và công bằng.

Thứ hai, sự lan truyền của ý chí dân tộc và tinh thần tập thể đóng góp vào sự nổi lên của phong trào Cần Vương. Việt Nam đã trải qua nhiều thế kỷ từng bị thực dân phương Tây chiếm đóng, và mọi người trong xã hội đã chứng kiến sự ngược đãi và đàn áp mà họ phải chịu. Sự tụ tập và cùng nhau đấu tranh đã tạo ra lòng tự hào dân tộc và mong muốn tự do. Cuộc khai thác của phương Tây tạo ra một phản ứng đa dạng trong xã hội, từ đó, xuất hiện những nhóm nhân vật quan trọng trong phong trào Cần Vương đòi hỏi việc phục hồi chế độ hoàng gia.

Cuối cùng, yếu tố tôn giáo cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự nổi lên của phong trào Cần Vương. Đối với người Việt Nam, tài sản tưởng tượng và tôn giáo được coi là vô cùng quan trọng và linh thiêng. Đây là nguồn cảm hứng và quyền năng tinh thần mà những người lãnh đạo phong trào Cần Vương có thể khai thác để tạo dựng sự phục hồi của triều đình cũ.

Tổng cộng, sự bùng nổ của phong trào Cần Vương đã có nhiều nguyên nhân, từ sự bất công và chia rẽ xã hội đến ý chí dân tộc và yếu tố tôn giáo. Phong trào này đã tạo ra một làn sóng kháng cự mạnh mẽ chống lại sự chiếm đóng và đòi hỏi sự công bằng và độc lập cho người dân Việt Nam.

Cảm ơn bạn đã xem bài viết Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần Vương? tại Mas.edu.vn bạn có thể bình luận, xem thêm các bài viết liên quan ở phía dưới và mong rằng sẽ giúp ích cho bạn những thông tin thú vị.

Từ Khoá Liên Quan:

1. Phong trào Cần Vương
2. Nguyên nhân bùng nổ
3. Tình trạng địa chính trị xấu
4. Khủng hoảng kinh tế
5. Áp bức thuế nặng
6. Hủy diệt nông nghiệp
7. Tình trạng nợ nần gia tăng
8. Sự tàn phá từ nước ngoại
9. Sự nhục nhã của quân phiệt
10. Kiện lại đất đai nông dân
11. Thống trị phương Tây
12. Thất bại trong việc giải quyết vấn đề biên giới
13. Sự bất công xã hội
14. Đàn áp văn học và giáo dục
15. Tình trạng tham nhũng và lãng phí